Geschillen na beƫindiging van de samenleving

 
 
 
Evelien Geerings
 

30 mei 2013

Evelien Geerings

 
 

Dit artikel heeft betrekking op onze juridisch specialisatie:

Familie- en erfrecht

Het aantal paren dat ongehuwd samenleeft, is sterk toegenomen. Vaak hebben deze paren wel een samenlevingsovereenkomst gesloten, maar het kan ook zijn dat ze geen samenlevingsovereenkomst hebben zonder dat ze daar bewust voor hebben gekozen. Als er na een jarenlange samenleving een einde aan de relatie komt, kan dat tot allerlei problemen leiden. Aan het einde van de samenleving blijkt regelmatig dat in het samenlevingsovereenkomst niet alles is geregeld wat nodig is. Soms blijken de bewoordingen van het samenlevingsovereenkomst voor verschillende uitleg vatbaar.

Uit de procespraktijk blijkt dat vaak geen goede afspraken worden gemaakt over de verdeling van kosten van de huishouding, hetgeen na beëindiging van de samenleving tot geschillen kan leiden die regelmatig uitmonden in procedures. Zo ook in de onderhavige zaak waar de Hoge Raad op 8 juni 2012 in casseerde.

In deze procedure lag de vraag voor of partijen stilzwijgend een afspraak hadden gemaakt over de kosten van hun gezamenlijke woning. In deze zaak was de vrouw gestopt met werken na de geboorte van het tweede kind van partijen. Het gerechtshof oordeelde dat er sprake is van een gelijke draagplicht met betrekking tot de kosten van hypotheek en levensverzekering zowel tot het moment waarop het tweede kind van partijen is geboren als nadien. Volgens het gerechtshof betreft dit een eigen keuze van de vrouw, die voor haar rekening en risico komt. Indien zij vanaf dat moment van de gelijke draagplicht had willen afwijken, had het op haar weg gelegen hierover afspraken te maken met de man.

De Hoge Raad oordeelt de maatstaf van het hof als te streng. Volgens de Hoge Raad moet de vraag of bepaalde afspraken zijn gemaakt en zo ja, welke inhoud deze afspraken hebben, worden beoordeeld aan de hand van het zogeheten Haviltex-criterium. Daarbij zijn alle omstandigheden van het geval van belang, waaronder ook het feitelijk handelen van partijen. Indien wordt aangevoerd dat sprake is van stilzwijgend gemaakte afspraken en dat partijen zich overeenkomstig deze afspraken en de feitelijk gegroeide taakverdeling hebben gedragen, moet de rechter hieraan in elk geval aandacht besteden.

Partijen kunnen na beëindiging van de samenleving voor onaangename verrassingen komen te staan. Het is voor samenwoners van groot belang duidelijke afspraken te maken in een samenlevingsovereenkomst zodat een rechter geen beslissing hoeft te nemen aan de hand van een reconstructie van de bedoelingen van partijen.

Indien u een samenlevingsovereenkomst heeft die u wilt laten toetsen, neemt u dan contact op met mr. E. Geerings.