Stilzwijgende aanvaarding nalatenschap

 
 
 
Christianne Verhaeg
 

24 juli 2014

Christianne Verhaeg

 
 
Als erfgenaam komt er in de eerste periode na het overlijden van de erflater veel op u af. Het is belangrijk dat u stilstaat bij de keuzes die u (soms onbewust) maakt, nu die keuzes grote consequenties kunnen hebben. Een erfgenaam kan een nalatenschap aanvaarden of verwerpen. Een aanvaarding kan zuiver geschieden of onder voorrecht van boedelbeschrijving. Bij zuivere aanvaarding volgt u de erflater op in al zijn rechten en plichten, dus mogelijk ook zijn schulden. Bij beneficiaire aanvaarding is de erfgenaam niet verplicht om een schuld van de nalatenschap uit zijn eigen vermogen te voldoen.

Voor zuivere aanvaarding is het criterium of u als heer en meester over de nalatenschap heeft beschikt. Daarvan kan niet alleen sprake zijn wanneer dat uitdrukkelijk geschiedt, maar ook stilzwijgend. Juist die stilzwijgende aanvaarding brengt risico’s met zich mee wanneer vooraf niet duidelijk is of het saldo van de nalatenschap positief is.

In een recente uitspraak van de Hoge Raad van 20 juni 2014 (ECLI:NL:HR:2014:1489) lag de vraag voor of er sprake was van stilzwijgende aanvaarding van de nalatenschap. De erfgenamen werden aangesproken door het VGZ Zorgkantoor vanwege te veel betaald PGB voor vader (de erflater). De erfgenamen voeren daartegen inhoudelijk verweer en verschenen op zitting. De Hoge Raad oordeelde kort gezegd dat op basis van die handelingen geoordeeld kon worden dat de erfgenamen de nalatenschap zuiver hadden aanvaard. Door verweer te voeren tegen de terugvordering van het bedrag, hadden de erfgenamen als heer en meester over de nalatenschap beschikt. 

Andere voorbeelden uit de rechtspraak waarbij zuivere aanvaarding werd aangenomen, zijn het toe-eigenen van sieraden en banksaldi van de nalatenschap, het leeghalen van de woning, het weggeven van inboedelgoederen en verkoop of verhuur van het appartement van erflater.

Uit deze voorbeelden volgt dat een handeling van een erfgenaam al spoedig wordt gekwalificeerd als een zuivere aanvaarding van de nalatenschap zonder dat het een bewuste keuze is, waarna aan een latere verwerping of beneficiaire aanvaarding van de nalatenschap geen betekenis meer kan toekomen. Een eenmaal gedane keuze is namelijk onherroepelijk.

Voor de volledige uitspraak verwijs ik u naar de volgende link: http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2014:1489 .

Heeft u vragen over dit onderwerp of andere erfrechtelijke zaken, neemt u contact op met mw. mr. Christianne Verhaeg.