Leges

 
 
 
Tom Jeltema
 

22 april 2016

Tom Jeltema

 
 

Dit artikel heeft betrekking op onze juridisch specialisatie:

Bestuursrecht

Wie een omgevingsvergunning (bouwen) aanvraagt, dient aan de gemeente waarbinnen het beoogde object is gelegen leges te betalen. De hoogte van de leges worden bepaald op basis van de in de betreffende gemeente geldende legesverordening. 

Normaliter is het zo dat gemeenten die legesverordening van jaar tot jaar actualiseren. Op 1 oktober 2015 heeft de Belastingkamer van het Gerechtshof in Den Bosch een belangwekkende uitspraak gedaan. Inmiddels is die uitspraak gevolgd door een uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant van 4 januari 2016. 

In beide zaken ging het om een discussie over de hoogte van de bouwkosten. Kort samengevat is het (in veel gevallen) zo dat naarmate de bouwkosten hoger liggen de te betalen leges ook hoger zijn. Om die reden maakt een inwoner van de gemeente Cranendonck bezwaar tegen de legesnota. In de bezwaarprocedure en in beroep vond hij geen gehoor. 

In hoger beroep krijgt de zaak een onverwachte wending. Het Hof overweegt ambtshalve dat ter bepaling van de bouwkosten in de legesverordening van de betreffende gemeente wordt verwezen naar NEN-normen respectievelijk een ROEB-lijst. Het Hof stelt vast dat de betreffende NEN-norm en ROEB-lijst niet zijn gepubliceerd op de gemeentelijke website en dus voor de burger niet kenbaar zijn. Het is algemeen bekend dat NEN-normen namelijk niet openbaar zijn en indien men daarvan kennis wenst te nemen, dient men deze te kopen bij het NEN-instituut.

Onder verwijzing naar eerdere rechtspraak van de Hoge Raad onderstreept het Hof dat indien in een legesverordening wordt verwezen naar onderliggende stukken, deze onderliggende stukken kenbaar moeten zijn voor de burger en dus op de wettelijk voorgeschreven wijze kenbaar dienen te zijn gemaakt. Kort gezegd, dienen die stukken op de website van de betreffende gemeente vindbaar te zijn. 

Dat was in Cranendonck niet het geval. Het Hof verbindt hieraan de conclusie dat de betreffende legesverordening nietig is; consequentie daarvan is dat het beroep gegrond wordt verklaard en de legesaanslag wordt vernietigd. Dat betekent dat de betreffende burger geen leges hoefde te betalen. 

In een annotatie van P. de Bruin in het Belastingblad wordt aangegeven dat dit ook voor andere gemeentelijke belastingen aan de orde kan zijn, namelijk voor zover voor het bepalen van de hoogte van die belastingen wordt verwezen naar ongepubliceerde normen.

De boodschap lijkt duidelijk: indien leges (of belastingen) worden gebaseerd op onderliggende normen, dan dienen deze normen openbaar en kenbaar te zijn. In de gemeente Cranendonck en Waalre ging het tot nu toe mis. Gemeenten dienen nu de systematiek van hun legesverordeningen aan te passen dan wel, indien zij blijven verwijzen naar NEN-normen en/of ROEB-lijsten, deze lijsten te publiceren en op de voorgeschreven wijze kenbaar te maken.

Niet bekend is of tegen de uitspraak van het Hof Den Bosch van 1 oktober 2015 cassatie is ingesteld, doch op het eerste gezicht lijkt cassatie niet bijzonder kansrijk omdat de uitspraak van het Hof in lijn van eerdere uitspraken van de Hoge Raad ligt.

Indien u, als bedrijf of burger, te maken krijgt met een legesaanslag gebaseerd op een aanvraag van een bouwvergunning (omgevingsvergunning, bouwen) is het zeer de moeite waard deze aanslag te laten toetsen door ondergetekende. Indien de aanslag is gebaseerd op een legesnorm die verwijst naar ongepubliceerde normen dan kan het wel eens zo zijn dat de leges in het geheel niet verschuldigd zijn.