Hoe werkt een echtscheiding?

U gaat scheiden. Een moeilijke periode in uw leven waarin u bovendien belangrijke afspraken moet maken voor de toekomst. Afspraken over de kinderen, maar ook afspraken over uw inkomen en vermogen na echtscheiding. Onze gespecialiseerde familierechtadvocaten en mediators kunnen u hierin bijstaan.

Om in Nederland te kunnen scheiden of om een geregistreerd partnerschap, waarin kinderen geboren zijn, te laten ontbinden moet een verzoekschrift tot echtscheiding worden ingediend bij de Rechtbank. Een verzoekschrift tot echtscheiding mag alleen door een advocaat worden ingediend; u kunt dit niet zelf doen. Bovendien is het zo, dat in geval er minderjarige kinderen uit het huwelijk c.q. geregistreerd partnerschap zijn geboren er een wettelijke verplichting is om een ouderschapsplan te overleggen aan de Rechtbank. Daarnaast kunnen de financiële gevolgen van de echtscheiding worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant.

Indien u het samen eens bent over de gevolgen van de echtscheiding dan kan een echtscheidingsprocedure helemaal schriftelijk door uw advocaat/-scheidingsmediator worden afgehandeld bij de Rechtbank.

Een ouderschapsplan is een regeling waarin alle afspraken worden vastgelegd over de kinderen voor de situatie na echtscheiding. Men kan dan denken aan afspraken over de woonplaats van de kinderen na echtscheiding, de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken en de kosten van de kinderen. Het is verplicht om een ouderschapsplan op te stellen wanneer men gaat scheiden en u samen het gezag heeft over kinderen die de leeftijd van 18 jaren nog niet hebben bereikt.

De financiële gevolgen van een echtscheiding worden geregeld in een echtscheidingsconvenant. De financiële gevolgen hebben enerzijds betrekking op het inkomen na echtscheiding (alimentatie en/of pensioen) en anderzijds hebben zij betrekking op de verdeling of verrekening van het vermogen na echtscheiding. In een convenant worden de afspraken vastgelegd over de echtelijke woning, de partneralimentatie, de pensioenen, bank- en spaarrekeningen, kapitaalpolissen, levensverzekeringen, inboedel en vervoersmiddelen, de beëindiging van het fiscaal partnerschap,  eventueel privé-vermogen, maar bijvoorbeeld ook over hoe het nu verder moet met de onderneming na echtscheiding.  Onze ervaren advocaat-scheidingsmediators zullen u bij het opstellen van een convenant ook bewust maken van eventuele fiscale gevolgen van de te maken afspraken en u waar nodig doorverwijzen voor specifiek fiscaal advies.

Om tot scheiding te komen kunt u zich ofwel samen laten begeleiden door één van onze advocaat-scheidingsmediators dan wel kunt u zich alleen laten bijstaan door één van onze advocaten (al dan niet in een overlegscheidingsmodel).

Ieder een eigen advocaat

Wilt u toch liever een eigen advocaat of is het voor u niet mogelijk om samen met uw partner in mediation te gaan, bijvoorbeeld omdat uw partner al een eigen advocaat in de arm heeft genomen, dan is het vanzelfsprekend mogelijk dat één van onze gespecialiseerde familierechtadvocaten u in de echtscheiding bijstaat. Hij of zij zal uw belangen behartigen, u voorzien van juridisch advies en u bijstaan in de procedure. Wij zullen ook in dat geval altijd streven naar een oplossing in overleg met (de advocaat van) uw partner ter voorkoming van een vechtscheiding. 

Mocht nu blijken, dat overleg niet mogelijk is of dat overleg niet tot een oplossing leidt dan zal er inhoudelijk geprocedeerd worden bij de Rechtbank. Dit betekent dat de wederzijdse advocaten schriftelijke stukken overleggen bij de Rechtbank waar de standpunten van partijen omtrent de gevolgen van de echtscheiding in worden weergegeven. De stukken mogen worden toegelicht op een zitting bij de Rechtbank waarbij beide partijen en hun advocaten aanwezig dienen te zijn. Naar aanleiding van de zitting en de eerder ingediende schriftelijke stukken zal de Rechtbank dan een beslissing nemen

Scheiden en kinderen 

Een echtscheiding of verbreking van een samenwoning heeft natuurlijk niet alleen grote gevolgen voor de scheidende partners, maar met name ook voor de kinderen. Daarom is het belang van de kinderen voor ons als familierechtadvocaten bij TRC een belangrijke leidraad bij het regelen van de gevolgen van een scheiding. Dat belang kan het beste worden gediend wanneer ouders gezamenlijk afspraken maken over, voor en – afhankelijk van hun leeftijd – met de kinderen. Deze afspraken worden vastgelegd in een ouderschapsplan.

Ouders die getrouwd zijn hebben samen het gezag over hun kinderen. Bij samenwoners hoeft dat niet het geval te zijn, maar ook dan is een ouderschapsplan aan te raden. In geval van gezamenlijk gezag is een ouderschapsplan verplicht. Er dienen in ieder geval afspraken gemaakt te worden over het ouderlijk gezag na echtscheiding, waarbij het uitgangspunt is dat dit gezamenlijk blijft. Ook dient er iets te worden afgesproken over de vraag bij welke ouder de kinderen hun hoofdverblijf zullen hebben ofwel bij wie zij zullen wonen na echtscheiding. Daarmee samenhangend wordt voor de andere ouder en de kinderen dan een zorg-/contactregeling vastgelegd en de wijze waarop de ouders elkaar informeren en consulteren over zaken die betrekking hebben de kinderen. Tot slot dienen er ook afspraken vastgelegd te worden over wie welk deel van de kosten van de kinderen voor zijn/haar rekening neemt.

Dit zijn de punten die in ieder geval in een ouderschapsplan aan de orde dienen te komen, maar een ouderschapsplan kan ook ruimer opgesteld worden. Er zijn een groot aantal praktische zaken, die in de dagelijkse opvoeding en verzorging een rol spelen waarover de ouders afspraken kunnen vastleggen in een ouderschapsplan. Denk aan hoe om te gaan met keuze omtrent school, het bezoeken van ouderavonden, verpleging van een ziek kind, het onderhouden van contact met andere familieleden zoals opa en oma, etc.

Onze familierechtadvocaten hebben veel ervaring bij het adviseren en opstellen van ouderschapsplannen en kunnen u waar nodig bijstaan.

Huwelijkse voorwaarden / gemeenschap van goederen 

Indien u voor 1 januari 2018 bent gehuwd zonder vooraf via de notaris afspraken te maken over de inrichting van uw huwelijk, bent u automatisch in gemeenschap van goederen gehuwd. Dat houdt in dat alles wat u in uw bezit heeft gemeenschappelijk bezit is van beide echtgenoten. Dat geldt ook voor schulden. Uitzondering op deze regel kunnen onder andere zijn een erfenis of schenking waarvan bepaald is dat deze niet in de gemeenschap van goederen valt.

Indien u huwelijkse voorwaarden heeft gemaakt, dan heeft u in een notariële akte afspraken laten vastleggen over welke bezittingen en schulden wel of niet gemeenschappelijk worden. Hoe u dat regelt bepaalt u zelf.

Zo kan alles gescheiden blijven. Er is dan helemaal niets gemeenschappelijk. We noemen dat “koude uitsluiting”.

Ook kan worden afgesproken dat slechts bepaalde bezittingen of schulden niet gemeenschappelijk worden. Bijvoorbeeld een koophuis dat er al was voor het huwelijk.  De meest voorkomende vorm van huwelijkse voorwaarden is die waarbij de bezittingen en schulden voor een deel gemeenschappelijk worden en voor een deel buiten de gemeenschap blijven en waarbij bovendien een verrekenbeding in de voorwaarden is opgenomen. In een verrekenbeding wordt er voor gekozen om jaarlijks of aan het einde van het huwelijk af te rekenen over de opbrengsten die er tijdens het huwelijk zijn opgebouwd. De praktijk leert dat dit afrekenen zelden of nooit gebeurt. Indien het in zo’n situatie dan tot een echtscheiding komt, kan dat grote gevolgen hebben.  Het is namelijk moeilijk om achteraf alsnog vast te stellen waar eenieder recht op heeft. Dit leidt er op grond van de wet toe dat het totale vermogen van beide echtgenoten behoudens tegenbewijs, wordt vermoed gemeenschappelijk te zijn.

In verband met een wetswijziging geldt dat indien u vanaf 1 januari 2018 trouwt of een geregistreerd partnerschap aan gaat, er niet automatisch sprake is van gemeenschap van goederen. Vanaf dat moment geldt – behoudens indien u het anders regelt - de beperkte gemeenschap van goederen. Dat betekent dat alleen het vermogen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd, gemeenschappelijk is. Ook tijdens het huwelijk ontvangen schenkingen, erfenissen blijven persoonlijk eigendom.

Het is dus belangrijk om u vooraf te laten informeren aangaande de gevolgen van een voorgenomen echtscheiding. Niet alleen de vraag of – en zo ja welke - huwelijkse voorwaarden er zijn is van belang, vanaf 1 januari 2018 is ook het tijdstip van de huwelijkssluiting bepalend.

Scheiden en pensioen

Vaak bouwen partners tijdens hun huwelijk rechten op ouderdoms- en of bijzonder partnerpensioen op (al dan niet in loondienst). Ingevolge de Wet dienen deze pensioen na echtscheiding verevend te worden in die zin dat ieder recht heeft op de helft van de tijdens huwelijk opgebouwde pensioenrechten, tenzij daar bij huwelijkse voorwaarden van is afgeweken. Ook bij het maken van afspraken bij een echtscheiding mogen partijen nog van deze verevening afwijken: dit wordt dan opgenomen in het echtscheidingsconvenant. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen het ouderdomspensioen en het bijzonder partnerpensioen. Ook pensioen dat door zelfstandigen is opgebouwd in eigen beheer dient in principe verevend te worden. In voorkomende gevallen kan het zo zijn, dat de aanspraak van de andere echtgenoot dient te worden afgestort bij een verzekeringsmaatschappij.

Er zijn meerdere keuzes mogelijk met betrekking tot het ouderdoms- en/of bijzonder partnerpensioen na echtscheiding. Onze familierechtadvocaten kunnen samen met u de verschillende opties doornemen en u helpen bij het maken van een keuze over hoe om te gaan met de opgebouwde pensioenaanspraken.

Werkzame
advocaten